بررسی و مقایسه علائم واکنش سوگ در بین زنان و مردان

دکتر یوسف گرجی : استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد خمینی شهر

چکیده

این تحقیق به بررسی و مقایسه ی علائم واکنش سوگ در بین زنان و مردان می پردازد. آزمودني‌هاي اين تحقيق را تعداد 352 نفر از زنان و مردان 20 تا 70 سال شهر اصفهان تشكيل مي‌دادند كه در فاصله زماني يك روز تا 30 روز گذشته، يكي از بستگان نزديك خود را از دست داده بودند. اين عده به صورت تصادفي از بين تمامي زنان و مردان داغديده شهر اصفهان انتخاب شدند. از اين عده 177 نفر زن و 175 نفر مرد بودند.

روش نمونه‌گيري :به منظور تكميل پرسشنامه‌هاي موردنظر، به داغديدگاني كه در روز اول تا 30 روز بعد از تجربه فقدان قرار داشتند از طريق مراجعه به منازل، مساجد و باغ رضوان دسترسي حاصل ‌شد و با توجيه آنان پرسشنامة تحقيق تكميل ‌گرديد.

ابزار اندازه‌گيري : براي جمع‌آوري داده‌ها از پرسشنامه 32 سؤالي كه سؤالات آن به انواع واكنش‌هاي جسماني، رفتاري و روان‌شناختي در داغديدگان مربوط مي‌شد، استفاده شد. براي تهيه سؤالات اين پرسشنامه از كتب و تحقيقاتي كه در اين خصوص در خارج از كشور صورت گرفته بود و علائم واكنش سوگ را مطرح كرده بودند کمک گرفته شد و نهايتاً نشانه‌ها در سه مقوله جسماني، رفتاري و روان‌شناختي تنظيم گرديد. روايي اين پرسشنامه از نوع محتوايي بوده و پايايي آن با روش تنصيف محاسبه گرديد كه 87/0 به دست آمد. پاسخ‌هاي آزمودني‌ها در مقياس 5 درجه‌اي هرگز، بندرت، گاهي‌ اوقات، بيشتر اوقات و هميشه تعيين ‌شد. تعداد 8 نشانه جسماني شامل سردرد، دردهاي عضلاني، حالت تهوع، احساس خستگي بدني، بي‌نظمي قاعدگي، كاهش اشتها، بي‌خوابي و احساس سستي و بيحالي. تعداد 7 نشانه رفتاري شامل گريه كردن، جستجوي متوفي، جستجوي يادگاري‌هاي متعلق به متوفي، رفتارهاي تكراري، رفتارهاي حفظ پيوند با متوفي، كناره‌گيري اجتماعي ، سيگار كشيدن و خوردن دارو. تعداد 17 نشانه روان‌شناختي شامل حساسيت نسبت به صدا، احساس غم و اندوه، احساس خشم و عصبانيت، احساس گناه، احساس ترس و اضطراب، احساس شرمساري، احساس نااميدي، احساس رهايي، احساس گيجي، دشواري در تمركز، رؤياپردازي و مرور خاطرات متوفي ، عقلانی سازی، تغییر در باورهای مذهبی، یافتن معنی برای فقدان، تجربه حضور متوفی و افکار پریشان و به هم ریخته بود.

نتايج : داده‌هاي به دست آمده با روش‌هاي محاسبه فراواني و درصد خلاصه شد و تفاوت فراواني نشانه‌ها در بين زنان و مردان با آزمون خي2 محاسبه گرديد. نتايج به دست آمده نشان داد كه زنان به طور معني‌داري بيشتر از مردان در واكنش سوگ علايم جسماني را از خود بروز مي‌دهند. اين نشانه‌ها به ترتيب ميزان شيوع در زنان عبارتند از: احساس خستگي جسماني، كاهش اشتها، بي‌خوابي و احساس سستي و بيحالي، سردرد، دردهاي عضلاني، بي‌نظمي در قاعدگي و حالت تهوع. علايم شايع جسماني در مردان به ترتيب عبارتند از: احساس خستگي جسماني، كاهش اشتها، احساس سستي و بيحالي، بي‌خوابي، دردهاي عضلاني، سردرد و حالت تهوع.

در صورت نیاز به اصل مقاله و پرسشنامه های استفاده شده، از طریق ارتباط با ما و یا با شماره تلفن های مرکز ، با ما تماس بگیرید.