مقابله با همسر عصبانی

وقتی همسرتان عصبانی است ممکن است انتقاد زیادی از او بشنوید و انتقاد آزارنده است و باعث می‌شود که احساس طرد شدن بکنید. حتی کم ترین میزان انتقاد هم وقتی از طرف یک فرد محبوب و شخصی که نظرش برای شما مهم است مطرح می‌شود، می‌تواند دردناک باشد. خواه انتقاد منصفانه و درست یا کاملاً غلط باشد، باز هم ممکن است احساس کنید که مورد قضاوت و حمله قرار گرفته اید و عزت نفس شما پایین می‌آید و به شدت حالت دفاعی می‌گیرید.

به خاطر داشتن این نکته مهم است که افراد عصبانی اغلب کسانی هستند که نمی‌توانند به طور مؤثر ارتباط برقرار کنند. آنها نمی‌دانند چگونه برای رسیدن به خواسته‌هایشان مذاکره نمایند و چگونه برای حفاظت از خودشان محدودیت هایی تعیین کنند. آنها نمی‌دانند چگونه زمینه‌ی همکاری را فراهم ساخته و تعارض‌های خود را حل و فصل نمایند، بنابر این ناکام و عصبانی می‌شوند و شروع به حمله، تحقیر و انتقاد می‌کنند.

ممکن است خشم خود را به عنوان یک واکنش موجه و روش مفیدی برای حفاظت از خودتان در برابر عواقب دردناک مورد انتقاد قرار گرفتن، تلقی کنید. متأسفانه، واکنش خشم به انتقاد، ممکن است به جای این که به یک ارتباط توأم با حل مسأله منجر شود، خشم و انتقاد بیشتری را از جانب فرد مقابل برمی‌انگیزد.

خشم ممکن است به صورت پرخاشگری آشکار یا ناآشکار و پرخاشگری منفعلانه باشد. هر دو سبک خشم، مخرب صمیمیت و اعتماد هستند.

پرخاشگری: موضع زیر بنایی پرخاشگرانه این است که خواسته های شما همیشه برحق و مهم تر از خواسته‌های فرد دیگر است. شما بر این باورید که حق دارید به آن چه که می‌خواهید دست یابید و کاری را که می‌خواهید انجام دهید و هیچ چیز نمی‌تواند مانع شما شود، بنابر این ممکن است آهنگ صدای شما بلند و گوش خراش و یا ضعیف و بی روح شود. ممکن است برای رسیدن به خواسته‌ی خود از تحقیر، تهدید، اتهام و دست انداختن دیگران، استفاده کنید. همیشه در مقابل کسی که تلاش می کند برتری شما را زیر سؤال ببرد، موضع می گیرید و اغلب در این نبرد برنده می شوید. اما به قول قدیمی ها، بر حق دانستن خود و به زور راضی کردن فرد مقابل و تسلط بر او، همیشه به معنای صمیمیت و نزدیکی نیست.

انفعال: موضع زیر بنایی پاسخ منفعلانه آن است که نیازها و خواسته های شما نسبت به نیازهای فرد دیگر اهمیت کمتری دارند. شما معتقدید که استحقاق در خواست کردن خواسته‌ی خود را ندارید، و بر عکس باید از خواسته های خود صرف نظر کنید و بر کمک به دیگران برای رسیدن به خواسته‌هایشان متمرکز شوید. ممکن است صدایتان ضعیف و ملتمسانه باشد، در بیان خواسته هایتان مردد هستید و آن را کار بدی می‌دانید. احتمالاً تمایل دارید که زیاد لبخند بزنید، از تماس چشمی خودداری می‌کنید، افکار و احساساتتان را به صورت غیر مستقیم و مبهم بیان می‌کنید و به خاطر چیزهایی که می گویید عذرخواهی می‌کنید. احتمالاً بیشتر از آن که صحبت کنید، گوش می‌دهید و حتی ممکن است در مورد این که چه چیزی باید بگویید، متکی به دیگران باشید. ممکن است از این که دیگران به شما توجه نمی‌کنند و نمی‌دانند چه خواسته هایی دارید، عصبانی باشید و احتمالاً به راهبردهای فریبنده ای برای رسیدن به خواسته هایتنان متوسل شوید.

جرأت مندی: موضع زیر بنایی پاسخ جرأت مندانه این است که شما حق دارید خواسته‌هایتان را دنبال کنید و دیگران نیز حق دارند خواسته های خودشان را دنبال کنند. پیگیری خواسته‌های خودتان به اندازه ی توجه به حقوق و احساسات دیگران اهمیت دارند. وقتی جرأت مندانه صحبت می‌کنید، صدایتان قاطع و قابل فهم است و اغلب تماس چشمی را حفظ می‌کنید. افکار، احساسات و خواسته‌های خود را به طور مستقیم بیان می‌کنید و به صحبت های دیگران مؤدبانه گوش می‌دهید. شما اهل مذاکره و مصالحه هستید، اما نه به قیمت پایمال شدن حقوق خودتان. در عین حال، دیگران را وادار به صرف نظر کردن از حقوقشان نمی‌کنید. بنابر این رفتار جرأت مندانه به شما کمک می کند تا از حقوقتان دفاع کنید، احساسات مثبت و منفی خود را ابراز نمایید، تعریف و تمجیدهای دیگران را به راحتی بپذیرید و به طور صریح با کسی مخالفت کرده و "نه" بگویید.

نحوه ی پاسخ دادن به انتقاد: در پاسخ جرأت مندانه به انتقاد، نگرش شما این است که اگر چه سایر افراد ممکن است دیدگاه هایی درباره ی رفتار ها، افکار، احساسات و خواسته های شما داشته باشند، ولی در نهایت این شما هستید که تعیین می کنید چه چیزی برایتان مناسب تر است. این نگرش بیانگر آن است که لازم نیست با پرخاشگری یا انفعال به انتقاد پاسخ دهید. در این بخش راهبردهای مختلفی ارائه می شود که می توانید برای مقابله با انتقاد دیگران از آنها استفاده کنید.

  1. بررسی کردن: وقتی انتقاد درست و سازنده است، تصدیق و پذیرش آن می تواند سودمند باشد. اما وقتی انتقاد به وضوح فریبنده و آسیب زننده است، محدود کردن و منحرف کردن آسیب به سمت دیگر، حائز اهمیت است. بدون درک دقیق منظور اصلی انتقاد کننده، نمی توانید ارزیابی کاملی از انتقاد داشته باشید. یک راه برای ارزیابی کامل انتقاد، بررسی دقیق آن است. برای این که متوجه شوید که منتقد شما چه احساس، فکر یا خواسته ای دارد، از او بخواهید که مثال های مشخصی ارائه نماید. به بررسی انتقاد تا زمانی که به درک روشنی از منظور فرد منتقد برسید، ادامه دهید.
  2. منحرف کردن: چهار تکنیک وجود دارد که می توانید با استفاده از آنها منتقد خود را خلع سلاح کنید.
  • تغییر بحث از محتوا به فرآیند: کانون بحث را از آن چه که گفته می شود( محتوا) به آن چه که در حال حاضر بین شما رخ می دهد( فرایند) تغییر دهید. وقتی صدایتان بالا میرود، وقتی متوجه می شوید که هیجانات شدید مانع ارتباط مؤثر می شوند، یا وقتی به نظر می رسد که موضوع اصلی غیر از آن چیزی است که شما الان درباره ی آن بحث می کنید، استفاده از این راهبرد بسیار سودمند است.
  • ترجیح جرأت مندانه: این راهبرد برای این که به طور مؤدبانه به منتقدتان بگویید که دست از تحریک شما بردارد مفید است. ترجیح جرأت مندانه، تأیید منتقد خود بدون حمله کردن و مخالفت کردن با او بدون عصبانی شدن است.
  • به تأخیر انداختن جرأت مندانه: به تأخیر انداختن جرأت مندانه به شما کمک می کند تا به جای این که مجبور شوید فوراً به انتقاد پاسخ دهید، پاسختان را به تعویق بیندازید. به تأخیر انداختن پاسخ، خواه برای چند ثانیه یا چند ساعت به شما کمک می کند تا کاملاً آرام شوید، به دقت درباره ی آن چه گفته شد مفکر کنید، برخی از راهبردهای مقابله ایرا فعال سازید و بعد پاسخ خود را آماده کنید.
  • موافقت نسبی:موافقت نسبی یعنی یافتن یک خرده حقیقت در اتقاد، با این حال ادامه دادن به ارزیابی خود از موقعیت. این کار مستلزم گوش دادن دقیق به انتقاد برای یافتن قسمتی از انتقاد است که می توانید صادقانه با آن موافقت کنید. سه راه برای موافقت با منتقدتان وجود دارد، موافقت با یک بخش از صحبت، موافقت با احتمال درست بودن انتقاد و موافقت با اصل موضوع.
  • 3- محدود کردن آسیب: این راهبرد زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که شما امید زیادی به خنثی کردن خشم همسرتان و گشودن راه های ارتباطی مؤثرتر ندارید، بنابر این فقط باید بر به حداقل رساندن مواجهه با خشم همسرتان و محدود کردن آسیب وارده بر عزت نفس تان متمرکز شوید.

برگرفته از کتاب مهارت های زندگی زناشویی از متیو مک کی، پاتریک فنینگ و کیم پالک، ترجمه ی دکتر شهرام محمد خانی و قدرت عابدی ،انتشارات ورای دانش.